{"id":23275,"date":"2022-11-29T18:00:45","date_gmt":"2022-11-29T17:00:45","guid":{"rendered":"https:\/\/wartapoznan.pl\/?p=23275"},"modified":"2024-06-11T12:25:41","modified_gmt":"2024-06-11T10:25:41","slug":"rok-1938-fryderyk-scherfke-z-warty-poznan-i-pierwsza-bramka-dla-polski-na-mundialu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/2022\/11\/29\/rok-1938-fryderyk-scherfke-z-warty-poznan-i-pierwsza-bramka-dla-polski-na-mundialu\/","title":{"rendered":"Rok 1938: Fryderyk Scherfke z Warty Pozna\u0144 i pierwsza bramka dla Polski na mundialu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Brazylijski bramkarz Batatais ruszy\u0142 si\u0119 w stron\u0119 lewego s\u0142upka swojej bramki, a Fryderyk Scherfke kopn\u0105\u0142 w drugi r\u00f3g \u2013 w ten spos\u00f3b pad\u0142a pierwsza bramka dla Polski w historii jej wyst\u0119p\u00f3w na mistrzostwach \u015bwiata. A mo\u017ce w legendarnym pojedynku z Brazyli\u0105 (5:6) na mundialu w 1938 roku znakomity pi\u0142karz Warty Pozna\u0144 trafi\u0142 do siatki jeszcze raz?<\/strong><\/p>\n<p>W czerwcu 1938 roku we Francji spotka\u0142o si\u0119 15 dru\u017cyn narodowych, by wy\u0142oni\u0107 pi\u0142karskiego mistrza \u015bwiata. W dw\u00f3ch wcze\u015bniejszych turniejach zwyci\u0119\u017cali gospodarze \u2013 w 1930 roku Urugwaj, a cztery lata p\u00f3\u017aniej \u2013 W\u0142ochy. Italia jako pierwsza obroni\u0142a tytu\u0142, wygrywaj\u0105c w finale z W\u0119grami 4:2. Trzecie miejsce zaj\u0119\u0142a Brazylia po zwyci\u0119stwie w takim samym stosunku ze Szwecj\u0105.<\/p>\n<h3><strong>Stawili czo\u0142a wirtuozom z Brazylii<\/strong><\/h3>\n<p>Dru\u017cyna z Ameryki Po\u0142udniowej najbardziej pasjonuj\u0105cy mecz mistrzostw rozegra\u0142a w pierwszej rundzie, czyli w 1\/8 fina\u0142u (nie by\u0142o podzia\u0142u na grupy), w pojedynku z Polsk\u0105, kt\u00f3ra \u2013 tak jak Norwegia, Kuba i Indie Holenderskie (dzi\u015b Indonezja) \u2013 debiutowa\u0142a w mistrzostwach. 5 czerwca o wygranej Brazylijczyk\u00f3w decydowa\u0142o przed\u0142u\u017cenie, jak w\u00f3wczas nazywano dogrywk\u0119, a mecz na Stade de la Meinau w Strasbourgu zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wynikiem 6:5; po 90 minutach by\u0142o 4:4.<\/p>\n<p><em>\u201eFascynuj\u0105ce widowisko w Strasbourgu. Dru\u017cyna polska stawia czo\u0142o wirtuozom pi\u0142ki z Brazylii\u201d<\/em> \u2013 zatytu\u0142owa\u0142 korespondencj\u0119 z Francji \u201ePrzegl\u0105d Sportowy\u201d. Mecz jeszcze przez wiele dni by\u0142 rozk\u0142adany na czynniki pierwsze, analizowany, komentowany \u2013 tak tworzy\u0142a si\u0119 legenda najbardziej pasjonuj\u0105cego wyst\u0119pu \u201eBia\u0142o-czerwonych\u201d w historii mundiali.<\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23281\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Le_Miroir_des_sport_Scherfke_01.jpg\" alt=\"Brazylia - Polska 6:5 na mistrzostwach \u015bwiata w 1938 roku\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Le_Miroir_des_sport_Scherfke_01.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Le_Miroir_des_sport_Scherfke_01-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Le_Miroir_des_sport_Scherfke_01-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Le_Miroir_des_sport_Scherfke_01-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/em><br \/>\n<small>Relacja ze zdj\u0119ciami, kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 nazajutrz po meczu we francuskim pi\u015bmie &#8222;Le Miroir des sports&#8221;<\/small><\/p>\n<p><em>\u201eWidzowie obserwuj\u0105c pocz\u0105tkowo spokojnie bieg wypadk\u00f3w, oklaskuj\u0105c cz\u0119sto pi\u0119kne zagrania jednej lub drugiej strony, szybko wyszli z rezerwy. Ulegli fluidowi jaki ci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 z pola walki, gdzie oba zespo\u0142y o\u017cywione ambicj\u0105 i zapa\u0142em z podziwu godn\u0105 ofiarno\u015bci\u0105 i zaparciem wydawa\u0142y z siebie wszystko. (&#8230;) Trzeba przyzna\u0107, \u017ce przebieg meczu u\u0142o\u017cy\u0142 si\u0119 jakby kierowa\u0142a nim za kulisami r\u0119ka najsprawniejszego re\u017cysera, obeznanego z psychik\u0105 t\u0142umu, dyryguj\u0105cego kontrastowymi efektami. W chwili, gdy wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nic ju\u017c nie przerwie normalnego biegu, \u017ce akcje potocz\u0105 si\u0119 teraz spokojnym, r\u00f3wnym \u0142o\u017cyskiem, nast\u0119powa\u0142 jaki\u015b nieoczekiwany zakr\u0119t, a wraz z nim spada\u0142y kaskady prze\u017cy\u0107, kt\u00f3re, zale\u017cnie od nastawienia obserwuj\u0105cego, odbija\u0142y si\u0119 echem wielkiej rado\u015bci lub bolesnym rozczarowaniem&#8221;<\/em> \u2013 relacjonowa\u0142 dziennikarz \u201ePrzegl\u0105du Sportowego\u201d.<\/p>\n<h3><strong>Fryderyk Scherfke \u2013 \u201eWarciarz\u201d kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii<\/strong><\/h3>\n<p>W takich niezwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach w dziejach polskiego futbolu zapisa\u0142 si\u0119 Fryderyk Scherfke z Warty Pozna\u0144. Snajper \u201eZielonych\u201d, mistrz Polski z 1929 roku, podtrzymywa\u0142 tradycj\u0119, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 pi\u0142karze najstarszego klubu pi\u0142karskiego stolicy Wielkopolski byli tam, gdzie dzia\u0142y si\u0119 rzeczy wa\u017cne dla tej dyscypliny w Rzeczypospolitej. W 1921 roku, w pierwszym meczu reprezentacji Polski (z W\u0119grami w Budapeszcie) wyst\u0105pi\u0142 \u201eWarciarz\u201d, Marian Einbacher. Trzy lata p\u00f3\u017aniej, gdy Polacy debiutowali na Igrzyskach Olimpijskich, w Pary\u017cu przeciwko W\u0119grom zagra\u0142 jego klubowy kolega, Marian Spojda. W 1938 roku na mundialu Marian Spojda by\u0142 trenerem kadry w sztabie selekcjonera, J\u00f3zefa Ka\u0142u\u017cy. Wart\u0119 na mistrzostwach reprezentowa\u0142 na boisku Fryderyk Scherfke.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23291\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1536_120389-1_Scherfke_09.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) w stroju reprezentacji Polski na mundialu w 1938 roku\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1536_120389-1_Scherfke_09.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1536_120389-1_Scherfke_09-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1536_120389-1_Scherfke_09-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1536_120389-1_Scherfke_09-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Jedenastka &#8222;Bia\u0142o-czerwonych&#8221; przed meczem z Brazyli\u0105. Fryderyk Scherfke stoi trzeci od prawej; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/p>\n<p>Urodzony 7 wrze\u015bnia 1909 roku w Poznaniu Fryderyk Scherfke do dzi\u015b jest najlepszym strzelcem w historii wyst\u0119p\u00f3w Warty Pozna\u0144 w Ekstraklasie. Rozegra\u0142 w lidze blisko \u0107wier\u0107 tysi\u0105ca spotka\u0144, wyst\u0105pi\u0142 we wszystkich przedwojennych sezonach ligowych i zdoby\u0142 131 bramek. W dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym cz\u0119\u015bciej bramkarzy rywali pokonywa\u0142 tylko Teodor Paterek z Ruchu Hajduki Wielkie, autor 153 trafie\u0144. \u00a0Fryderyk Scherfke jest jedynym \u201eWarciarzem\u201d w tzw. Klubie 100 \u00a0&#8211; otwiera w nim drug\u0105 dziesi\u0105tk\u0119 topowych strzelc\u00f3w wszech czas\u00f3w w Ekstraklasie.<\/p>\n<h3><strong>Uczy\u0142 si\u0119 pilnie \u2013 na boisku i w gimnazjum<\/strong><\/h3>\n<p>Fryderyk Scherfke i jego starszy o rok brat Ginter (tak\u017ce zawodnik Warty Pozna\u0144) wywodzili si\u0119 z protestanckiej, pruskiej rodziny. Po I wojnie \u015bwiatowej nale\u017celi do licznej mniejszo\u015bci niemieckiej w Poznaniu. Polska zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 w traktatach do przestrzegania praw mniejszo\u015bci, m.in. mo\u017cliwo\u015bci pobierania nauki w niemieckoj\u0119zycznych szko\u0142ach. \u201eFryc\u201d Scherfke wraz z bratem uczyli si\u0119 w Gimnazjum im. Friedricha Schillera w Poznaniu, w tym samym budynku, w kt\u00f3rym dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 VI Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce, popularny \u201ePaderek\u201d. W archiwach szko\u0142y zachowa\u0142y si\u0119 zapisy, kt\u00f3re potwierdzaj\u0105, \u017ce bracia Scherfke wst\u0105pili w 1925 roku w szeregi Warty Pozna\u0144.<\/p>\n<p>Swoje pocz\u0105tki u \u201eZielonych\u201d Fryderyk Scherfke wspomina\u0142 nast\u0119puj\u0105co: <em>\u201ePi\u0119tna\u015bcie lat mia\u0142em, kiedy w roku 1925 wst\u0105pi\u0142em do K.S. Warta. Dosta\u0142em si\u0119 od razu pod w\u0142a\u015bciw\u0105 opiek\u0119, gdy\u017c trenerem by\u0142 w\u00f3wczas W\u0119gier p. [Gyula] Biro, nauczyciel bardzo dobry, przede wszystkim za\u015b wieki przyjaciel m\u0142odzie\u017cy. Przydzielony do I. dru\u017cyny junior\u00f3w, pilnie ucz\u0119szcza\u0142em na treningi, uczy\u0142em si\u0119 u trenera Biro ch\u0119tniej i pilniej mo\u017ce, ni\u017c w gimnazjum. Systematyczna nauka trenera, kt\u00f3rego pupilkiem wnet si\u0119 sta\u0142em, by\u0142a solidnym fundamentem dla moich umiej\u0119tno\u015bci pi\u0142karskich. Ju\u017c w\u00f3wczas nauczy\u0142em si\u0119, jak poda\u0107 prostopadle, jak wypu\u015bci\u0107 \u00abw uliczk\u0119\u00bb \u0142\u0105cznika lub skrzyd\u0142owego.\u201d<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23282\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_9.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144). Mistrzowie Polski 1929\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_9.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_9-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_9-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_9-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Pi\u0142karze Warty Pozna\u0144, mistrzowie Polski z 1929 roku. Fryderyk Scherfke stoi pi\u0105ty z prawej; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/p>\n<p>By\u0142 wysoki (182 cm wzrostu) i dobrze gra\u0142 g\u0142ow\u0105, a przy tym nie brakowa\u0142o mu szybko\u015bci i og\u00f3lnej sprawno\u015bci. Dobrze dryblowa\u0142. Idealnie nadawa\u0142 si\u0119 na \u015brodkowego napastnika. Na powy\u017cszym zdj\u0119ciu, przedstawiaj\u0105cym mistrzowski zesp\u00f3\u0142 \u201eZielonych\u201d z 1929 roku obok legendarnego bramkarza, Mariana Fontowicza stoi wy\u017cszy od kolegi, szczup\u0142y m\u0142odzieniec z g\u0119st\u0105, ciemn\u0105 czupryn\u0105, zaczesan\u0105 na bok. To w\u0142a\u015bnie Fryderyk Scherfke, w\u00f3wczas zaledwie 20-latek.<\/p>\n<h3><strong>Gol w ligowym debiucie<\/strong><\/h3>\n<p>Debiut w pierwszym zespole zaliczy\u0142 dwa lata wcze\u015bniej, w po\u0142owie sezonu 1927. Od razu strzeli\u0142 gola \u2013 trafi\u0142 na 4:2 w wygranym przez Wart\u0119 Pozna\u0144 5:2 meczu z \u0141KS \u0141\u00f3d\u017a. Pocz\u0105tkowo m\u0142ody Scherfke gra\u0142 w ataku \u201eZielonych\u201d u boku jednego z najlepszych napastnik\u00f3w w kraju, reprezentanta Polski, Wawrzy\u0144ca Stali\u0144skiego. As pozna\u0144skiego zespo\u0142u strzela\u0142 jak na zawo\u0142anie (23 bramki w 23 meczach), \u015bwietnie spisywa\u0142 si\u0119 inny napastnik, W\u0142adys\u0142aw Przybysz (25 gier i 24 trafienia). W ich towarzystwie Fryderyk Scherfke rozegra\u0142 w pierwszym sezonie 11 spotka\u0144 i sze\u015b\u0107 razy pokona\u0142 bramkarzy rywali. W starciu z Pogoni\u0105 Lw\u00f3w (2:1) wykorzysta\u0142 rzut karny. Fakt, \u017ce zosta\u0142 wyznaczony do wykonania \u201ejedenastki\u201d w momencie, gdy Warta przegrywa\u0142a 0:1, \u015bwiadczy o tym, \u017ce ju\u017c wtedy dobrze radzi\u0142 sobie w tej odpowiedzialnej roli.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23286\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_5.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144)\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_5.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_5-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_5-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_5-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke (najwy\u017cej w wyskoku) by\u0142 jednym z ulubie\u0144c\u00f3w kibic\u00f3w na stadionie przy ul. Rolnej<\/small><\/p>\n<p>Z ka\u017cdym rokiem Fryderyk Scherfke odgrywa\u0142 coraz wa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w jednym z najlepszych przedwojennych klub\u00f3w w Polsce. Gdy \u201eWarciarze\u201d si\u0119gn\u0119li po tytu\u0142 w 1929 roku, opu\u015bci\u0142 w ca\u0142ym sezonie tylko dwa mecze. Strzeli\u0142 9 goli, co by\u0142o trzecim wynikiem w dru\u017cynie. Wi\u0119cej bramek mieli tylko wspomniany W\u0142adys\u0142aw Przybysz (22) i Adam Knio\u0142a (14).<\/p>\n<p>Pierwszoplanow\u0105 postaci\u0105 w zespole Fryderyk Scherfke by\u0142 ju\u017c dwa lata p\u00f3\u017aniej, a w sezonie 1932 zosta\u0142 najlepszym strzelcem Warty. Mia\u0142 na koncie 15 goli, tyle samo, co Kajetan Kryszkiewicz, p\u00f3\u017aniejszy kr\u00f3l strzelc\u00f3w ligi, jedyny w historii pozna\u0144skiego klubu.<\/p>\n<h3><strong>Scherfke nie do poznania<\/strong><\/h3>\n<p>W sprawozdaniach z mecz\u00f3w ligowych coraz cz\u0119\u015bciej pojawia\u0142y si\u0119 pochlebne recenzje dla Fryderyka Scherfke. Gdy pod koniec sierpnia 1931 roku Warta Pozna\u0144 rozbi\u0142a a\u017c 7:1 obro\u0144c\u00f3w tytu\u0142u, Cracovi\u0119, \u201ePrzegl\u0105d Sportowy\u201d po\u015bwi\u0119ci\u0142 poznaniakowi wi\u0119cej ni\u017c jeden akapit: <em>\u201eTrafiwszy na \u015bwietnie dysponowan\u0105 Wart\u0119, musia\u0142 mistrz Polski skapitulowa\u0107 na ca\u0142ej linji. Warta pokaza\u0142a w niedziel\u0119 sw\u00f3j lwi pazur, przedewszystkiem w linji ataku ze \u015bwietnym Scherfkem II, kt\u00f3ry zdoby\u0142 4 bramki. Scherfke jest dzisiaj graczem nie do poznania. Nie tak dawno znany by\u0142 jako \u015bwietny technik, lecz gracz o angielskiej niemal flegmie. Po odbyciu s\u0142u\u017cby wojskowej pozby\u0142 si\u0119 flegmatyczno\u015bci i nabra\u0142 niewidzianej dot\u0105d u niego ruchliwo\u015bci. Idzie odwa\u017cnie na gracza pod bramk\u0105, nie podaje pi\u0142ki wty\u0142, co by\u0142o jego nawyczk\u0105, strzela z ka\u017cdej pozycji celnie i przytomnie\u201d.<\/em><\/p>\n<p><em>\u201eNa 5 minut przed ko\u0144cem Scherfke strzela si\u00f3dm\u0105 i ostatni\u0105 bramk\u0119, ustalaj\u0105c wynik dnia. Wyr\u00f3\u017cnili si\u0119 u zwyci\u0119zc\u00f3w Flieger w obronie oraz Scherfke II bardzo ruchliwy i dobrze prowadz\u0105cy przebojowy atak\u201d<\/em> \u2013 to z kolei fragment relacji dziennikarza \u201eKuriera Pozna\u0144skiego\u201d po meczu Warty Pozna\u0144 z WKS 22 pu\u0142ku piechoty Siedlce. W sierpniu 1932 roku gospodarze na stadionie przy ul. Rolnej wygrali 7:2, a cztery gole strzeli\u0142 Fryderyk Scherfke.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23287\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_4.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) w stroju reprezentacji Polski\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_4.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_4-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_4-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_4-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke (trzeci z ewej) w koszulce z or\u0142em na piersi; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/p>\n<p>Dobra forma wychowanka Warty nie usz\u0142a uwadze trenerom reprezentacji. Niespe\u0142na trzy miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, 2 pa\u017adziernika 1932 roku Fryderyk Scherfke zagra\u0142 sw\u00f3j pierwszy z 12 mecz\u00f3w w zespole narodowym \u2013 Polska wygra\u0142a w Warszawie z \u0141otw\u0105 2:1, mimo \u017ce do przerwy przegrywa\u0142a, po tym jak rywal pokona\u0142 Mariana Fontowicza (Warta). Zwyci\u0119skiego gola w przedostatniej minucie strzeli\u0142 za to inny \u201eWarciarz\u201d, Leon Radojewski.<\/p>\n<h3><strong>Dla Warty Pozna\u0144 strzela\u0142 gola za golem<\/strong><\/h3>\n<p>Do opinii publicznej rzadko dociera\u0142y tak pochlebne opinie dziennikarzy na temat Fryderyka Scherfke. W Poznaniu as w ataku Warty by\u0142 niezwykle ceniony, ale w kraju nie m\u00f3g\u0142 pozby\u0107 si\u0119 \u0142atki gracza powolnego. Do siatki trafia\u0142 regularnie \u2013 mi\u0119dzy 1931 a 1938 rokiem mia\u0142 a\u017c sze\u015b\u0107 sezon\u00f3w z kilkunastoma bramkami na koncie. Co najmniej 13, a w najlepszym dla siebie roku 1938 Fryderyk Scherfke strzeli\u0142 18 goli. Zwa\u017cywszy na to, \u017ce w sezonie rozgrywa\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas oko\u0142o 20 spotka\u0144, to s\u0105 to osi\u0105gni\u0119cia znakomite.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23288\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_3.jpg\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_3.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_3-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_3-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_3-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Reprezentacja Polski przed meczem z Irlandi\u0105 (6:0), kt\u00f3ry by\u0142 pr\u00f3b\u0105 generaln\u0105 przed mistrzostwami \u015bwiata. Fryderyk Scherfke stoi trzeci z lewej; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/p>\n<p>Dyspozycja w lidze nie mia\u0142a jednak \u017cadnego prze\u0142o\u017cenia na gr\u0119 w barwach narodowych. Lider Warty Pozna\u0144 wr\u00f3ci\u0142 do reprezentacji w 1935 roku, ale a\u017c do wyjazdu na mundial nie pos\u0142a\u0142 pi\u0142ki do siatki ani razu w meczu Polak\u00f3w, mimo \u017ce by\u0142o ich a\u017c 10.<\/p>\n<h3><strong>W\u015br\u00f3d wybra\u0144c\u00f3w wszystkich prawie narod\u00f3w<\/strong><\/h3>\n<p>Do dorobku reprezentacyjnego nie wlicza si\u0119 wyst\u0119p\u00f3w Fryderyka Scherfke na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie z 1936 roku. \u201eBia\u0142o-czerwoni\u201d dotarli tam do p\u00f3\u0142fina\u0142u, w kt\u00f3rym ulegli 1:3 Austrii. Wcze\u015bniej zwyci\u0119\u017cyli W\u0119gr\u00f3w 3:0 i Wielk\u0105 Brytani\u0119 5:4. Przeciwko Austriakom pi\u0142karz Warty nie zagra\u0142, gdy\u017c w \u0107wier\u0107finale z Brytyjczykami z\u0142amano mu dwa \u017cebra. Bez Fryderyka Scherfke Polacy przegrali oba mecze (opr\u00f3cz p\u00f3\u0142fina\u0142u, tak\u017ce spotkanie z Norwegi\u0105 o br\u0105zowy medal), a w komentarzach i analizach nie brakowa\u0142o opinii, \u017ce trenerzy reprezentacji nie potrafili znale\u017a\u0107 odpowiedniego zast\u0119pcy dla kontuzjowanego poznaniaka.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23278\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Scherfke_w_stroju_olimpijczyka.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) w stroju olimpijczyka\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Scherfke_w_stroju_olimpijczyka.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Scherfke_w_stroju_olimpijczyka-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Scherfke_w_stroju_olimpijczyka-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Scherfke_w_stroju_olimpijczyka-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Sportowcy Warty Pozna\u0144 w strojach olimpijczyk\u00f3w z 1936 roku. Fryderyk Scherfke &#8211; drugi z lewej\u00a0<\/small><\/p>\n<p>Dla pi\u0142karza \u201eZielonych\u201d wyst\u0119p na igrzyskach by\u0142 na tyle wa\u017cny, \u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0142 mu fragment swoich wspomnie\u0144: <em>\u201eWci\u0105gn\u0105\u0107 mundur olimpijski, defilowa\u0107 w dru\u017cynie olimpijskiej na olbrzymim stadionie w Berlinie, by\u0107 witanym przez stutysi\u0119czny t\u0142um w nastroju podnios\u0142ym uroczystym, s\u0105 to prze\u017cycia sportowca, trudne do opisania, godne zazdro\u015bci, prze\u017cycia, kt\u00f3rych nigdy nie zapomn\u0119. Mieszka\u0142em w wiosce olimpijskiej w\u015br\u00f3d wybra\u0144c\u00f3w wszystkich prawie narod\u00f3w, by\u0142em tam jedynym pi\u0142karzem Warty\u201d.<\/em><\/p>\n<h3>Pi\u0119\u0107 bramek w jednym meczu!<\/h3>\n<p>Przed mundialem 1938 roku w kraju trwa\u0142a dyskusja o tym, kto powinien by\u0107 we Francji \u015brodkowym napastnikiem reprezentacji Polski. Faworytem kibic\u00f3w ze \u015al\u0105ska by\u0142 Jerzy Wostal z AKS Chorz\u00f3w (w\u00f3wczas Kr\u00f3lewska Huta). Dyskusj\u0119 do\u015b\u0107 szybko uci\u0105\u0142 jednak selekcjoner, Jerzy Ka\u0142u\u017ca, kt\u00f3ry stwierdzi\u0142, \u017ce dla niego nie ma obecnie lepszego kandydata od Fryderyka Scherfke.<\/p>\n<p>Na pocz\u0105tku kwietnia 1938 roku, miesi\u0105c po tym, jak do kraju dotar\u0142a informacja, \u017ce rywalem Polski na mistrzostwach b\u0119dzie Brazylia, rusza\u0142 sezon ligowy w kraju. Warta Pozna\u0144 na dzie\u0144 dobry rozbi\u0142a Poloni\u0119 Warszawa a\u017c 7:1. Pi\u0119\u0107 goli w tym spotkaniu strzeli\u0142 Fryderyk Scherfke, co do dzi\u015b jest klubowym rekordem w Ekstraklasie.<\/p>\n<p><em><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23283\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_8.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144)\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_8.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_8-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_8-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_8-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/em><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) \u015bwietnie gra\u0142 g\u0142ow\u0105, strzeli\u0142 ni\u0105 wiele goli; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/p>\n<p><em>\u201e5 bramek Szerfkego na meczu Warta Polonia 7:1\u201d<\/em> \u2013 zatytu\u0142owa\u0142 relacj\u0119 \u201ePrzegl\u0105d Sportowy\u201d, ale nad wyczynem reprezentanta specjalnie si\u0119 nie rozwodzi\u0142. Wiemy, \u017ce Fryderyk Scherfke dwa razy pokona\u0142 bramkarza z rzut\u00f3w karnych, raz trafi\u0142 za\u015b g\u0142ow\u0105. <em>\u201eDoskonale wspomagany pi\u0142kami atak, m\u00f3g\u0142 w takich warunkach skutecznie pracowa\u0107, maj\u0105c jako kierownika Szerfkego, kt\u00f3ry przypomnia\u0142 swoje najlepsze czasy\u201d \u2013 <\/em>napisa\u0142 dziennikarz w dodatku sportowym \u201eIlustrowanego Kuryera Codziennego\u201d.<\/p>\n<h3><strong>Zmylony Batatais<\/strong><\/h3>\n<p>Fryderyk Scherfke ostatecznie na mundial pojecha\u0142 (w\u015br\u00f3d rezerwowych, kt\u00f3rzy czekali w gotowo\u015bci w Polsce by\u0142 jeszcze \u201eWarciarz\u201d, Edmund Tw\u00f3rz). Kadra ruszy\u0142a do Francji z Poznania, po obozie przygotowawczym w W\u0105growcu.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23292\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1535_120388-Scherfke_08.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) w reprezentacji Polski na mundial w 1938 roku\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1535_120388-Scherfke_08.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1535_120388-Scherfke_08-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1535_120388-Scherfke_08-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_5_1535_120388-Scherfke_08-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Reprezentanci Polski (Fryderyk Scherfke drugi z prawej) w drodze na mundial we Francji<\/small><\/p>\n<p>Wydarzenia z popo\u0142udnia 5 czerwca w Strasbourgu zosta\u0142y szeroko i dok\u0142adnie opisane. Z drugiej po\u0142owy spotkania i dogrywki zosta\u0142a przeprowadzona transmisja w Polskim Radiu, co tylko pomog\u0142o zbudowa\u0107 mit heroicznego boju \u201eBia\u0142o-czerwonych\u201d z egzotycznym przeciwnikiem. A\u017c do remisu z Angli\u0105 na Wembley w 1973 roku i awansu na mistrzostwa w Niemczech nie by\u0142o przecie\u017c mi\u0119dzynarodowego wyst\u0119pu naszych pi\u0142karzy, kt\u00f3ry obr\u00f3s\u0142by tak\u0105 legend\u0105.<\/p>\n<p>I tym bardziej warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce wa\u017cnym bohaterem tej historii by\u0142 pi\u0142karz \u201eZielonych\u201d. By\u0142a 23. minuta gry. Brazylijczycy prowadzili 1:0 po golu Leonidasa. W polu karnym pot\u0119\u017cny obro\u0144ca Domingos \u0142apie i przewraca Ernesta Wilimowskiego. Rzut karny dla Polski! Fryderyk Scherfke bez trudu zmyli\u0142 bramkarza Batataisa: kopn\u0105\u0142 po ziemi w prawy r\u00f3g bramki. W ten spos\u00f3b zosta\u0142 strzelony pierwszy gol w historii wyst\u0119p\u00f3w Polak\u00f3w na mistrzostwach \u015bwiata. Autorem by\u0142 zawodnik Warty Pozna\u0144, Fryderyk Scherfke.<\/p>\n<p><iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/KmaivXOd_8U?start=73\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<h3><strong>A mo\u017ce gole by\u0142y dwa?<\/strong><\/h3>\n<p>W oficjalnych statystykach Fryderyk Scherfke ma na koncie 12 wyst\u0119p\u00f3w w reprezentacji Polski i jednego gola. W\u0142a\u015bnie tego z rzutu karnego w Strasbourgu. Tymczasem wiele wskazuje na to, \u017ce wbrew oficjalnej linii, legendarny pi\u0142karz Warty Pozna\u0144 zdoby\u0142 we Francji nie tylko pierwsz\u0105, ale te\u017c ostatni\u0105 bramk\u0119 dla \u201eBia\u0142o-czerwonych\u201d. Temat zg\u0142\u0119bi\u0142 i szeroko opisa\u0142 Leszek Jarosz w pi\u0105tym numerze wydawnictwa \u201eKopalnia. Sztuka Futbolu\u201d (rok 2020).<\/p>\n<p>Ju\u017c w bie\u017c\u0105cych doniesieniach z mundialu by\u0142y rozbie\u017cno\u015bci, co do tego, kto pos\u0142a\u0142 pi\u0142k\u0119 do brazylijskiej bramki na 5:6 w ostatnich minutach dogrywki. Cz\u0119\u015b\u0107 medi\u00f3w przypisywa\u0142a autorstwo Ernestowi Wilimowskiemu, dla kt\u00f3rego mia\u0142 to by\u0107 czwarty gol w meczu, a cz\u0119\u015b\u0107 widzia\u0142a strzelca w osobie Fryderyka Scherfke.<\/p>\n<p><em>\u201eWszystko zdaje si\u0119 by\u0107 sko\u0144czone, zw\u0142aszcza i\u017c nasi przeciwnicy bezustannie wybijaj\u0105 pi\u0142k\u0119 na aut, graj\u0105c wyra\u017anie na czas. Tymczasem w przedostatniej minucie Wodarz ucieka przeciwnikowi, strzela i nadbiegaj\u0105cy Szerfke \u0142aduje pi\u0142k\u0119 do bramki&#8221;<\/em> \u2013 tak opisa\u0142 ostatniego gola meczu Brazylia \u2013 Polska obecny na stadionie korespondent \u201eKuryera Sportowego\u201d. Tak\u017ce w relacjach zagranicznych medi\u00f3w by\u0142y r\u00f3\u017cne wersje ostatniej akcji bramkowej w tym meczu: u jednych strzela\u0142 Scherfke, u innych &#8211; Wilimowski.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23279\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stadion_Strasbourg.jpg\" alt=\"Stadion w Strasbourgu\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stadion_Strasbourg.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stadion_Strasbourg-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stadion_Strasbourg-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/Stadion_Strasbourg-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Stade de la Meinau w Strasbourgu w 1938 roku; \u017ar\u00f3d\u0142o: rcstrasbourgalsace.fr<\/small><\/p>\n<p>Jak by\u0142o faktycznie? Trudno dzi\u015b ustali\u0107 i pewnie nigdy si\u0119 tego nie dowiemy. Oficjalna kronika filmowa mistrzostw, dzi\u0119ki kt\u00f3rej mo\u017cemy obejrze\u0107 akcja i kilka goli z pojedynku w Strasbourgu, nie obejmuje akcji z ostatnich minut dogrywki. Utrwali\u0142a si\u0119 wersja z Ernestem Wilimowskim, kt\u00f3ry mia\u0142 tego dnia cztery razy zaskoczy\u0107 bramkarza rywali. Zreszt\u0105 jako pierwszy pi\u0142karz w historii mistrzostw \u015bwiata. By\u0107 mo\u017ce bardziej pasowa\u0142o to do utrwalenia legendy tego boju, w kt\u00f3rym Polak wygra\u0142 pojedynek ze \u015bwietnym, b\u0142yskotliwym Brazylijczykiem Leonidasem, autorem trzech trafie\u0144 w starciu z Polsk\u0105.<\/p>\n<p>Fryderyk Scherfke, m\u00f3wi\u0105c delikatnie, nie by\u0142 ulubie\u0144cem krajowych dziennikarzy, kt\u00f3rzy nieustannie zarzucali mu powolno\u015b\u0107 i ma\u0142\u0105 ruchliwo\u015b\u0107. Zreszt\u0105 ich zdaniem w tamtym meczu na \u015brodku polskiego napadu mia\u0142 gra\u0107 kto\u015b inny.<\/p>\n<h3><strong>Plakietka z dedykacj\u0105<\/strong><\/h3>\n<p>Za wersj\u0105 z Fryderykiem Scherfke, jako zdobywc\u0105 dw\u00f3ch bramek w meczu z Brazylijczykami w 1938 roku, poza wspomnianymi relacjami, przemawiaj\u0105 jeszcze dwa fakty przytoczone przez Leszka Jarosza:<\/p>\n<p>&#8211; wersja samego zainteresowanego, kt\u00f3ry w powojennej korespondencji z badaczem historii sportu, Teodorem Wawocznym, zaznaczy\u0142 w ankiecie dotycz\u0105cej mundialowego debiutu, \u017ce strzeli\u0142 Brazylii dwa gole, a Wilimowski &#8211; trzy,<\/p>\n<p>&#8211; pami\u0105tk\u0119, kt\u00f3ry pi\u0142karz Warty Pozna\u0144 otrzyma\u0142 od \u00f3wczesnego prezesa PZPN, Kazimierza Glabisza. By\u0142 on obecny na meczu w Strasbourgu i po nim wr\u0119czy\u0142 zawodnikom plakietki. Ta dla Fryderyka Scherfke by\u0142a z nast\u0119puj\u0105c\u0105 dedykacj\u0105: <em>\u201eNa pami\u0105tk\u0119 dramatycznego meczu z Brazyli\u0105, a specjalnie Szerfkemu za strzelone dwie pierwsze bramki w reprezentacji\u201d<\/em>,<\/p>\n<p>&#8211; wspomnienia kapitana polskiej dru\u017cyny, W\u0142adys\u0142awa Szczepaniaka, kt\u00f3ry po latach opowiada\u0142, \u017ce najlepiej na mundialu gra\u0142 Wilimowski, kt\u00f3ry <em>\u201estrzeli\u0142 Brazylijczykom trzy bramki\u201d<\/em>.<\/p>\n<h3><strong>Transmisja podczas sparingu<\/strong><\/h3>\n<p>W tym samym czasie, gdy Polska gra\u0142a z Brazyli\u0105 w Strasbourgu, na stadionie przy ul. Rolnej w Poznaniu Warta rywalizowa\u0142a towarzysko z zespo\u0142em Vorw\u00e4rts-Rasensport z Gliwic. Na obiekcie ustawiono g\u0142o\u015bniki, \u017ceby widownia mog\u0142a wys\u0142ucha\u0107 transmisji z wyst\u0119pu reprezentacji. Pozna\u0144scy kibice z pierwszej r\u0119ki wiedzieli wi\u0119c o tym, jak radzi sobie ich idol.<\/p>\n<p>Ju\u017c po powrocie z mistrzostw we Francji Fryderyk Scherfke zn\u00f3w spisywa\u0142 si\u0119 \u015bwietnie w barwach \u201eZielonych\u201d. W trzech kolejnych spotkaniach (dw\u00f3ch z Warszawiank\u0105 i jednym ze \u015amig\u0142ym Wilno) zdoby\u0142 cztery bramki, a w ca\u0142ym sezonie uzbiera\u0142 ich 18 w 18 wyst\u0119pach. By\u0142 najlepszym snajperem w dru\u017cynie, kt\u00f3ra si\u0119gn\u0119\u0142a po swoje czwarte (z pi\u0119ciu w og\u00f3le) wicemistrzostwo Polski.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23285\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_6.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144)\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_6.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_6-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_6-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_6-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke (z lewej) na treningu Warty Pozna\u0144<small>; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/small><\/small><\/p>\n<p>W kolejnym roku tak\u017ce gra\u0142 we wszystkich meczach ligowych, r\u00f3wnie\u017c w tym z 20 sierpnia, w kt\u00f3rym Warta Pozna\u0144 rozbi\u0142a 5:2 Ruch Chorz\u00f3w z Ernestem Wilimowskim w sk\u0142adzie i udowodni\u0142a, \u017ce jest powa\u017cnym kandydatem do tytu\u0142u. Niestety, kolejnych spotka\u0144 ju\u017c nie by\u0142o. 1 wrze\u015bnia wybuch\u0142a II wojna \u015bwiatowa\u2026<\/p>\n<h3><strong>Pomaga\u0142 dawnym kolegom z boiska<\/strong><\/h3>\n<p>Po wrze\u015bniu 1939 roku Pozna\u0144 zn\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 granicach Rzeszy. Fryderyk Scherfke musia\u0142 podpisa\u0107 niemieck\u0105 list\u0119 narodowo\u015bciow\u0105, tzw. Volkslist\u0119. Gdyby tego nie zrobi\u0142, zosta\u0142by uznany za zdrajc\u0119 i grozi\u0142aby mu wyw\u00f3zka do obozu koncentracyjnego. Jako obywatel Rzeszy zosta\u0142 wcielony do wojska. Otrzyma\u0142 polecenie dzia\u0142ania na rzecz rozwoju niemieckiego pi\u0142karstwa w Poznaniu. \u015awietnie znany z wyst\u0119p\u00f3w w Warcie Fryderyk Scherfke zosta\u0142 prezesem i kapitanem zespo\u0142u 1. FC Posen. Karier\u0119 sportow\u0105 zako\u0144czy\u0142 w 1940 roku, w wieku 31 lat.<\/p>\n<p>Zanim trafi\u0142 na front, pracowa\u0142 w nale\u017c\u0105cym do rodziny warsztacie samochodowym. Naprawiano tam auta m.in. Wehrmachtu czy SS. Jak twierdzi Thomas Urban w ksi\u0105\u017cce \u201eCzarny Orze\u0142, Bia\u0142y Orze\u0142. Pi\u0142karze w trybach polityki\u201d, to w\u0142a\u015bnie w jednym z takich aut podczas jazdy pr\u00f3bnej po naprawie w warsztacie Fryderyk Scherfke musia\u0142 by\u0107 widziany w Poznaniu. W ten spos\u00f3b pewnie zrodzi\u0142a si\u0119 plotka, kt\u00f3r\u0105 powtarzano przez dziesi\u0119ciolecia, jakoby by\u0142y reprezentant Polski zosta\u0142 funkcjonariuszem Gestapo.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"1000\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23284\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_7.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144)\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_7.jpg 1500w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_7-300x200.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_7-128x85.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/3_1_0_14_2245_270753_Scherfke_7-32x21.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144) po meczu treningowym reprezentacji Polski w 1937 roku; \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC\u00a0<\/small><\/p>\n<p>Tymczasem fakty s\u0105 zupe\u0142nie inne. Rados\u0142aw Nawrot przedstawi\u0142 w \u201eGazecie Wyborczej\u201d liczne sytuacje, w kt\u00f3rych Fryderyk Scherfke ratowa\u0142 z opresji i ratowa\u0142 przed wyw\u00f3zk\u0105 dawnych koleg\u00f3w z Warty Pozna\u0144: Mariana Fontowicza oraz przysz\u0142ego mistrza kraju (1947 rok) i przysz\u0142ego reprezentanta, Boles\u0142awa Gender\u0119. Z kolei Micha\u0142a Fliegera, innego by\u0142ego zawodnika mistrzowskiej dru\u017cyny z 1929 roku, a potem cz\u0142onka ruchu oporu, ostrzeg\u0142 z kolei przed dekonspiracj\u0105.<\/p>\n<h3><strong>Ratowa\u0142 przed obozem<\/strong><\/h3>\n<p>Pomaga\u0142 nie tylko kolegom z boiska. Do redakcji \u201eGW\u201d zg\u0142osi\u0142a si\u0119 c\u00f3rka przedwojennego pozna\u0144skiego adwokata, Boles\u0142awa Dembeckiego i opowiedzia\u0142a nast\u0119puj\u0105c\u0105 histori\u0119 z listopada 1939 roku:<\/p>\n<p><em>\u201ePrzyszed\u0142 do nas m\u0142ody m\u0119\u017cczyzna w cywilu. By\u0142 to pan Fryc Scherfke. M\u00f3wi\u0142, \u017ce przyszed\u0142 z polecenia swoich rodzic\u00f3w, by nas poinformowa\u0107, \u017ce jeste\u015bmy na li\u015bcie Polak\u00f3w, przeznaczonych do wywiezienia. Poda\u0142 nawet termin wyw\u00f3zki. (\u2026) Pan Scherfke powiedzia\u0142, \u017ce jest got\u00f3w nam pom\u00f3c, by\u015bmy nie trafili do obozu na \u015ar\u00f3dce. M\u00f3j ojciec pochodzi\u0142 z Lwowa, by\u0142 doktorem praw. Przed wojn\u0105 jako adwokat prowadzi\u0142 sprawy rodziny Scherfke. To byli chyba rzemie\u015blnicy. Nie wiedzia\u0142am wtedy, \u017ce pan Scherfke by\u0142 znanym pi\u0142karzem. Ale m\u00f3j brat wiedzia\u0142, bo by\u0142 starszy i interesowa\u0142 si\u0119 pi\u0142k\u0105 no\u017cn\u0105. M\u00f3wi\u0142 mi, \u017ce pan Scherfke strzeli\u0142 wiele bramek dla Warty.<\/em><\/p>\n<p><em>M\u00f3j ojciec ustali\u0142 z panem Scherfke, \u017ce tego dnia, kt\u00f3rego mieli\u015bmy zosta\u0107 wywiezieni do obozu, b\u0119dziemy czeka\u0107 na niego gotowi, ka\u017cdy ze spakowanym plecakiem. A on przyjedzie po nas swoim samochodem i nas zabierze. (\u2026) Pan Scherfke przyjecha\u0142 po nas w zielonym mundurze Wehrmachtu. By\u0142o nas pi\u0119\u0107 os\u00f3b: tata, mama, ja, m\u00f3j 13-letni brat Janusz i moja babcia. Zabra\u0142 nas wszystkich na \u015ar\u00f3dk\u0119. O ile dobrze pami\u0119tam, pan Scherfke zorganizowa\u0142 to tak, \u017ce my\u015bmy nawet nie wyszli z samochodu. Poszed\u0142 do obozu i za\u0142atwi\u0142, \u017ce nas odhaczono na li\u015bcie. A zaraz potem zawi\u00f3z\u0142 nas prosto na dworzec kolejowy. Tam moi rodzice dali mu pieni\u0105dze, a on wykupi\u0142 dla nas bilety na poci\u0105g do Wroc\u0142awia. I pojechali\u015bmy. M\u00f3j ojciec po wojnie cz\u0119sto powtarza\u0142, \u017ce dzi\u0119ki panu Scherfke nie przeszli\u015bmy przez ob\u00f3z na \u015ar\u00f3dce i mogli\u015bmy wyjecha\u0107 z Poznania\u201d.<\/em><\/p>\n<h3><strong>Uczciwy i serdeczny przyjaciel<\/strong><\/h3>\n<p>W 1943 roku Fryderyk Scherfke wyjecha\u0142 z Poznania. Zosta\u0142 bowiem wys\u0142any na front. W lutym 1945 roku zosta\u0142 ranny w Jugos\u0142awii. Zanim do\u0142\u0105czy\u0142 do swojej jednostki w Niemczech, prawdopodobnie po raz ostatni odwiedzi\u0142 Pozna\u0144. Zabra\u0142 z miasta \u017con\u0119 i syna. Wyjechali do Meklemburgii. Przed ko\u0144cem wojny Fryderyk Scherfke trafi\u0142 do brytyjskiej niewoli, ale zosta\u0142 z niej zwolniony po kilku tygodniach. W 1947 roku zamieszka\u0142 w Berlinie Zachodnim, gdzie przez lata prowadzi\u0142 sklep z meblami. Sprzeda\u0142 go na pocz\u0105tku lat 80. i przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Bad Soden w Hesji, gdzie zmar\u0142 15 wrze\u015bnia 1983 roku w wieku 74 lat.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1062\" height=\"1062\" class=\"aligncenter size-full wp-image-23293\" src=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/25_lat_Warty-119_Scherfke.jpg\" alt=\"Fryderyk Scherfke (Warta Pozna\u0144)\" srcset=\"https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/25_lat_Warty-119_Scherfke.jpg 1062w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/25_lat_Warty-119_Scherfke-300x300.jpg 300w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/25_lat_Warty-119_Scherfke-128x128.jpg 128w, https:\/\/wartapoznan.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/25_lat_Warty-119_Scherfke-32x32.jpg 32w\" sizes=\"(max-width: 1062px) 100vw, 1062px\" \/><br \/>\n<small>Fryderyk Scherfke na zdj\u0119ciu z 1937 roku<\/small><\/p>\n<p>O \u015bmierci Fryderyka Scherfke jego \u017cona Ursula poinformowa\u0142a Boles\u0142awa Gender\u0119. On i jeszcze kilkudziesi\u0119ciu \u201eWarciarzy\u201d (niekt\u00f3rzy wraz z rodzinami) podpisa\u0142o si\u0119 pod kondolencjami, w kt\u00f3rych napisano m.in.: <em>\u201ePami\u0119\u0107 o naszym kochanym koledze Fritzu pozostanie w naszych sercach, b\u0119dziemy go pami\u0119tali jako uczciwego i serdecznego koleg\u0119 i przyjaciela\u201d<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Brazylijski bramkarz Batatais ruszy\u0142 si\u0119 w stron\u0119 lewego s\u0142upka swojej bramki, a Fryderyk Scherfke kopn\u0105\u0142 w drugi r\u00f3g \u2013 w&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":23290,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[94,163,100,1],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23275"}],"collection":[{"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23275"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30136,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23275\/revisions\/30136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23290"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wartapoznan.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}